01Edinburgh kaç günde gezilir?+
2-3 gün ideal. 1. gün Edinburgh Castle + Royal Mile + Greyfriars + İskoçya Ulusal Müzesi. 2. gün Holyrood Sarayı + Arthur's Seat tırmanışı + Calton Hill gün batımı. 3. gün New Town + Dean Village + Scott Monument + viski tadımı. 1 gün çok sıkışık (sadece Castle + Royal Mile). 4-5 gün Stirling + St Andrews + Loch Lomond + Highlands günübirlik eklenir.
02Edinburgh'a ne zaman gidilir?+
Mayıs-Eylül ideal (9-20°C). Yaz en sıcak + uzun günler (Haziran 17 saat ışık). Ağustos Fringe Festival dünyanın en büyük sanat festivali ama otel %200-300 + kalabalık, aylar önce rezerv. Eylül-Ekim hesaplı + sonbahar renkleri. Kış (Kas-Şub) soğuk + karanlık ama Hogmanay (yılbaşı) görkemli. Her mevsim yağmurluk şart.
03Edinburgh Castle bileti nasıl alınır?+
SADECE resmî site edinburghcastle.scot'tan online — gişe kuyruğu uzun, yazın günler öncesinden tükenir. Online £21,50, kapıda £24 (yetişkin). 30 dakikalık zaman dilimi seçilir (örn 11:00-11:30). Sabah açılışta (09:30) git, kalabalıktan kaç. 13:00'teki One O'Clock Gun top atışını yakala (Pazar + tatiller hariç). Onur Taşları + Kader Taşı + St Margaret Şapeli içeride.
04Edinburgh'a Türkiye'den nasıl gidilir + vize gerekir mi?+
UK Standart Ziyaretçi vizesi ŞART — bu Schengen DEĞİL, ayrı bir vizedir. Türk vatandaşları gov.uk'ten online başvurur, ücret ~£115 (6 ay), biyometri + VFS randevusu, işlem 3-6 hafta. THY İstanbul-Edinburgh direkt uçar (mevsimsel, ~4,5 saat); aktarmalı için Londra (BA/easyJet) + iç hat. EDI havalimanından merkeze Airlink 100 otobüsü £3,50 (25 dk) veya tram £7,50.
05Edinburgh pahalı mı?+
Birleşik Krallık'ın pahalı şehirlerinden — Londra'dan biraz hesaplı ama Avrupa ortalamasının üstü. Para İngiliz Sterlini (£). Pub yemeği £10-16, restoran £20-35, 3★ otel €120, Castle £21,50. Günlük orta bütçe kişi başı ~€110. Ekonomik ~€70 (hostel + pub + ücretsiz müzeler) mümkün — İskoçya Ulusal Müzesi, Arthur's Seat, Calton Hill, mahalleler bedava. Fringe/Hogmanay otel fiyatları katlanır.
06Edinburgh'da ne yenir?+
Haggis, neeps & tatties (ulusal yemek, sakatat — denemek isteğe bağlı), İskoç somonu (dünyaca ünlü), fish & chips, cullen skink (balık çorbası), Scotch pie (et turta), cranachan (tatlı). Türk için: kuzu/sığır + balık + patates tanıdık; haggis ve domuz (bacon/sausage) içeren ürünlere dikkat — 'no pork' deyebilirsin. İskoç viskisi ve gin meşhur.
07Arthur's Seat'e tırmanmak zor mu?+
Orta — 251 m sönmüş volkan, kolay patikadan ~45 dk tırmanış (zirve), herkes çıkabilir ama dik kısımlar var. Spor/yürüyüş ayakkabısı şart (ıslak taş kaygan). Rüzgârlı + serin olur, yağmurluk al. Zirveden Edinburgh + Forth Körfezi + Fife 360° panorama. Tırmanamayanlar için Calton Hill (5 dk) kolay alternatif panorama. Holyrood Park ücretsiz + 24 saat açık.
08Edinburgh Fringe Festival nedir, ne zaman?+
Edinburgh Festival Fringe her Ağustos (3 hafta) — dünyanın en büyük sanat festivali. Binlerce komedi, tiyatro, müzik, dans gösterisi şehrin her köşesinde. Aynı dönemde Edinburgh International Festival (klasik) + Military Tattoo (Castle önü gayda/asker gösterisi) + kitap festivali. Sokak gösterileri (Royal Mile) ücretsiz. Otel %200-300 + 3-6 ay önce rezerv şart. Şehir bu dönem inanılmaz canlı ama çok kalabalık.
09Edinburgh güvenli mi?+
Çok güvenli — Birleşik Krallık'ın güvenli şehirlerinden. Riskler: kalabalıkta (Royal Mile, festival) yankesicilik, gece Cowgate çevresi sarhoş kalabalık, ıslak/buzlu taşlarda kayma. Acil 999 (veya 112). Kadın yalnız güvenli. En büyük 'risk' hava — ani yağmur/rüzgâr + Arthur's Seat'te uygun ayakkabısız tırmanma. Su + uygun giysi yeterli.
10Edinburgh'da hangi günler ücretsiz / Schengen vizesi geçer mi?+
Schengen vizesi GEÇMEZ — Birleşik Krallık Schengen'de değil, ayrı UK vizesi şart. Ücretsiz yerler: İskoçya Ulusal Müzesi, Modern Sanat Galerisi, Ulusal Galeri (ana koleksiyon), Arthur's Seat, Calton Hill, Royal Mile, Dean Village, Princes Street Gardens, Greyfriars Kirkyard, çoğu kilise. Edinburgh Castle + Holyrood + Scott Monument ücretli. Çok şey yürüyerek bedava görülür.
11Edinburgh'dan hangi günübirlik turlar yapılır?+
Stirling (50 dk tren — kale + Wallace Anıtı), Glasgow (50 dk tren — sanat + müze), St Andrews (1 saat — golf + üniversite + kıyı), Loch Lomond (1,5 saat — göl + milli park), Linlithgow + Kelpies (1 saat — saray + dev at heykelleri). Highlands / Loch Ness (3,5 saat — uzak, en az 1 gece veya organize tur). Tren Waverley istasyonundan.
12Edinburgh'da hava nasıl, ne giymeliyim?+
Değişken ve serin — 'bir günde dört mevsim'. Yaz 15-20°C, kış 1-9°C. Sık sık yağmur + rüzgâr. Su geçirmez ceket + katmanlı giysi (kat kat) + kapüşon her mevsim şart (şemsiye rüzgârda işe yaramaz). Rahat su geçirmez ayakkabı (yokuşlu + ıslak taş + Arthur's Seat). Yaz bile akşam serin, ince mont al. Güneş çıkarsa hızlı kremlen — kuzeyde UV aldatıcı.