İki yıl önce bir bahar dönemi Polonya'nın Krakow şehrinde Erasmus yaptım ve gitmeden önce arkadaşlarıma sorduğum tek soru şuydu: erasmus aylık bütçe ne kadar tutar? Herkes farklı bir rakam söylüyordu, kimi 300 euro diyordu kimi 800. Ben de belirsizlikten kurtulmak için bütün dönem boyunca her harcamamı bir tabloya işledim: kiradan markete, tramvay biletinden hafta sonu Prag kaçamağına kadar. Sonunda elimde gerçek, ay ay bir döküm oldu. Bu yazıda o tabloyu paylaşıyorum; bir Erasmus döneminde paranın gerçekte nereye gittiğini ve nerede kısabileceğinizi net göreceksiniz.
Kira ve Konaklama: En Büyük Kalem
Bütçenin yarısından fazlasını konaklama yedi, bunu en baştan kabul etmek gerek. Krakow'da merkeze tramvayla 15 dakika mesafedeki bir öğrenci dairesinde, iki kişilik paylaşımlı odada kaldım; payıma düşen aylık 280 euroydu, faturalar dahil. Yurt seçeneği daha ucuzdu ama başvuru geç kaldığım için kontenjan dolmuştu.
Yurt tercih eden arkadaşlarım aylık 150-200 euro bandında kalıyordu; tek kişilik özel oda kiralayanlar ise rahat 450 euroyu buluyordu. Depozito olarak bir aylık kira peşin istendi, yani ilk ay cebimden 560 euro çıktı. Bunu planlamazsanız ilk ay sizi zorlar. Konum seçerken merkeze yakınlık yerine tramvay hattına yakınlığa bakmak bence daha mantıklı.
Yurt başvurusunu kabul mektubu eline geçer geçmez yap; en ucuz seçenekler ilk haftalarda kapanıyor.
Market ve Yemek: Mutfak mı, Dışarısı mı
Erasmus bütçesini gerçekten belirleyen kalem yemek alışkanlığınız. Ben çoğunlukla evde yemek yaptım; Biedronka ve Lidl gibi indirim marketlerinden haftalık alışverişim 25-30 euro tutuyordu. Yani markete aylık yaklaşık 120 euro gitti. Öğrenci mensasında sıcak yemek 4-5 euroydu, haftada birkaç kez oraya uğradım.
Dışarıda yemek Polonya'da Türkiye'ye kıyasla çok da pahalı değil; bir öğün restoranda 8-12 euro arası. Ama her gün dışarıda yerseniz tek başına bu kalem ayda 300 euroyu bulur. Ben ayda toplam 180 euro civarı yiyeceğe harcadım, dışarıdaki öğünler dahil. Evde yemek yapmak Erasmus'ta tasarrufun en kolay yolu.
İndirim marketlerinin uygulamasını indir; haftalık kuponlarla et ve sebzede ciddi indirim çıkıyor.
Ulaşım: Toplu Taşıma ve Öğrenci İndirimi
Bu kalemde öğrenci kimliği hayat kurtardı. Krakow'da aylık öğrenci toplu taşıma kartı sadece 13 euroydu ve tüm tramvay ile otobüsleri kapsıyordu. Bu kartla şehrin her yerine sınırsız bindim; ayrıca çoğu Avrupa şehrinde ESN kartı ya da uluslararası öğrenci kartı (ISIC) ek indirimler sağlıyor.
Şehirler arası ucuz seyahat için FlixBus ve Polonya'nın trenleri idealdi; önceden alınca Varşova'ya tek yön 10 euroya gittim. Bisiklet paylaşım sistemine de bir dönemlik abone oldum, 8 euro civarıydı. Tüm şehir içi ve yakın gezilerin ulaşımı dahil aylık ulaşım giderim 30 euroyu geçmedi. Avrupa'da öğrenciyseniz ulaşım gerçekten ucuz.
Aylık kartı her zaman fiziksel ya da uygulamada hazır tut; Avrupa'da biletsiz yakalanınca ceza acımasız oluyor.
Gezi ve Hafta Sonu Kaçamakları
Erasmus'un asıl masraf sürprizi gezi oluyor, çünkü herkes 'bir daha bu fırsat olmaz' deyip her hafta sonu bir yere gidiyor. Ben dönem boyunca Prag, Budapeşte, Viyana ve Zakopane dahil altı şehre gittim. Ortalama bir hafta sonu kaçamağı (otobüs + hostel + yemek) bana 80-120 euroya mal oluyordu.
Gezilere dönem boyunca toplam 700 euro kadar ayırdım, yani aya vurursak 180 euro civarı. Ucuz uçak biletlerini ve hostel'leri haftalar öncesinden ayarlayınca bu rakam ciddi düşüyor. ESN'in organize ettiği grup gezileri de tek tek gitmekten daha ucuza geliyordu. Gezi bütçesini önceden ayırmazsanız ay sonunu zor getirirsiniz.
Dönem başında bir 'gezi fonu' ayır; her ay kenara attığın 150 euro, dönem sonunda dört beş şehir demek.
Sosyal Hayat, Telefon ve Kişisel Harcama
Erasmus'un sosyal tarafı bedava değil; partiler, kafeler, doğum günleri derken bu kalem birikiyor. Krakow'da öğrenci barında bir bira 2-3 euro, kafede kahve 3 euroydu. Haftada birkaç çıkışla sosyal harcamam ayda 90-100 euro bandında kaldı. ESN partileri genelde indirimliydi.
Telefon için yerel bir prepaid hat aldım; aylık 6 euroya bolca internet veriyordu, Türkiye'den dolaşım kullanmaktan çok daha mantıklıydı. Kişisel bakım, kırtasiye, ara sıra giyim derken küçük kalemler de ayda 40 euro kadar tuttu. Bu 'görünmez' harcamaları hesaba katmazsanız bütçeniz hep eksi kapanır.
Gider gitmez yerel prepaid hat al; AB içi dolaşım çoğu hatta dahil olduğu için tüm Avrupa'da aynı hattı kullanırsın.
Aylık Toplam: Gerçek Rakam ve Tasarruf İpuçları
Tabloyu topladığımda ortalama aylık harcamam yaklaşık 800 euro çıktı: kira 280, yemek 180, gezi 180, sosyal 100, ulaşım 30 ve kişisel 40 euro civarı. Erasmus+ hibesi bu tutarın iyi bir kısmını karşıladı ama tek başına yetmedi; aradaki farkı birikimimden tamamladım. Gezi ve sosyal hayatı kısan bir arkadaşım aynı şehirde aylık 550 euroya idare ediyordu.
Benim çıkardığım sonuç şu: Doğu ve Orta Avrupa'da gerçekçi Erasmus bütçesi aylık 550-850 euro bandında. Batı Avrupa (Hollanda, Fransa, İskandinavya) için bu rakamı rahatça 1100-1400 euroya çıkarın. Yurtta kalmak, evde yemek ve toplu taşıma kartı üçlüsü bütçeyi en çok rahatlatan kararlar oldu. Gezi fonunuzu ayrı tutarsanız hem Avrupa'yı gezer hem ay sonunu rahat getirirsiniz.
Erasmus+ hibesinin ilk taksiti genelde gecikir; en az iki aylık masrafı karşılayacak başlangıç parasıyla yola çık.
Rotanı tamamla
Şehir rehberlerine göz atıp rotanı tamamla.
🗺️ Şehirleri keşfet →Sık Sorulan Sorular
Erasmus için aylık ne kadar bütçe gerekir?
Orta ve Doğu Avrupa'da (Polonya, Çekya, Macaristan) gerçekçi rakam aylık 550-850 euro arası. Batı Avrupa ve İskandinavya için bu tutar aylık 1100-1400 euroya çıkar.
Erasmus+ hibesi tüm masrafları karşılar mı?
Genellikle hayır. Hibe ülkeye göre aylık 350-600 euro bandındadır ve çoğu durumda kira ile yemeğin bir kısmını karşılar. Aradaki farkı birikiminizden tamamlamanız gerekir.
Erasmus'ta en büyük masraf kalemi nedir?
Konaklama, neredeyse her zaman. Bütçenin tek başına yüzde 35-45'ini kira oluşturur. Yurtta kalmak özel daireye göre aylık 100-250 euro tasarruf ettirir.
Erasmus bütçesinde nasıl tasarruf edilir?
Yurtta kalın, evde yemek yapıp indirim marketlerini kullanın, aylık öğrenci toplu taşıma kartı alın ve gezileri haftalar öncesinden ucuz biletlerle planlayın. Bunlar aylık 200-300 euro fark yaratır.
Gezi için ne kadar para ayırmalıyım?
Her hafta sonu kaçamağı otobüs, hostel ve yemekle 80-120 euroya mal olur. Dönem boyunca düzenli gezecekseniz aylık 150-180 euroluk ayrı bir gezi fonu mantıklı olur.
Hibe gelmeden masrafları nasıl karşılarım?
Erasmus+ hibesinin ilk taksiti çoğu zaman birkaç ay gecikir. Bu yüzden depozito ve ilk iki ayın masrafını karşılayacak bir başlangıç parasıyla yola çıkmak şart.