İstanbul'un Tarihi Yarımadası: Bir Günde Gezi

İstanbul tarihi yarımada, tek bir güne bile koca bir imparatorluk hissini sığdırabildiğim ender yerlerden biri. Sultanahmet'te sabah saat sekizde başlayıp akşam Eminönü'nde simit ve çay molasıyla biten o yürüyüşü defalarca yaptım; her seferinde de yorucu ama inanılmaz tatmin edici buldum. Surların içine sıkışmış bu küçük yarımadada Ayasofya'dan Topkapı'ya, Yerebatan'dan Kapalıçarşı'ya kadar yürüyerek ulaşılabiliyor. Bu yazıda ben sabahtan akşama kadar test ettiğim rotayı, güncel fiyat aralıklarını ve kalabalıktan kaçma taktiklerimi tek tek paylaşacağım.

Neden Bir Günde Mümkün?

İlk geldiğimde tarihi yarımadayı bir güne sığdırmanın imkansız olduğunu düşünüyordum, ama asıl mesele mesafe değil, doğru sıralama. Sultanahmet Meydanı'nı merkez aldığınızda Ayasofya, Sultanahmet Camii, Yerebatan ve Topkapı hepsi yürüme mesafesinde; en uzak nokta olan Kapalıçarşı bile meydandan on dakika. Ben tüm gün boyunca toplam belki üç kilometre yürüdüm, o yüzden taksi veya tramvaya gerek bile kalmadı.

Tek günde işin sırrı sabah erken başlamak ve müze sıralarını akıllıca yönetmek. Kapıların açıldığı saatte içeride olursanız Ayasofya'yı yarım saatte, Yerebatan'ı yirmi dakikada gezebiliyorsunuz. Ben öğle sıcağını ve kalabalığı Topkapı'nın gölgeli avlularında geçirmeyi, son ışıkları da Eminönü sahilinde yakalamayı tercih ediyorum.

Sabah: Sultanahmet Meydanı

Güne her zaman Sultanahmet Meydanı'nda, yani eski Hipodrom alanında başlıyorum. Sabahın sekizinde burası neredeyse boş oluyor; Dikilitaş, Yılanlı Sütun ve Alman Çeşmesi'ni kimse omzunuza çarpmadan fotoğraflayabiliyorsunuz. Meydanın iki ucunda Ayasofya ve Sultanahmet Camii karşı karşıya duruyor ve bu manzara bence şehrin en güçlü açılış sahnesi.

Sultanahmet Camii, yani Mavi Camii ibadet vakitleri dışında ücretsiz geziliyor, sadece omuz ve diz kapatan kıyafet ve içeride çıkarılacak ayakkabı için poşet yeterli. İçerideki İznik çinilerinin mavisi sabah ışığında bambaşka oluyor; ben namaz vakti girişinin kapandığı dakikaları beklemeden, açılır açılmaz girmeyi öneriyorum.

Ayasofya ve Yerebatan Sarnıcı

Ayasofya bana göre yarımadanın kalbi; bin beş yüz yıllık bu yapının kubbesinin altında durduğumda hep tüylerim diken diken oldu. Üst galeri ziyareti ücretli ve yabancı ziyaretçiler için kişi başı ortalama yirmi beş euro civarında bir bilet uygulanıyor; alt kat ibadet alanı ise uygun kıyafetle ücretsiz girilebiliyor. Ben mozaikleri yakından görmek için galeri biletini almaya değer buluyorum.

Ayasofya'dan çıkıp birkaç dakika yürüyünce Yerebatan Sarnıcı'na ulaşıyorsunuz. Loş ışıklandırma, sütunların arasından damlayan su sesi ve ünlü ters Medusa başları burayı serin bir mola noktasına çeviriyor. Giriş ücreti saatine göre değişiyor; akşam seansları daha pahalı ama daha atmosferik oluyor, ben gündüz seansını tercih ettim.

Öğle: Topkapı Sarayı

Öğleye doğru rotamı Topkapı Sarayı'na çeviriyorum, çünkü burası tek başına yarım gününüzü yiyebilir. Dört avludan oluşan saray kompleksinde Bağdat Köşkü'nün önündeki teras, Haliç ve Boğaz'ın birleştiği noktaya bakıyor ve burada elimde bir şişe suyla oturup dinlenmek günün en keyifli anlarından biri oldu. Saray bileti ile Harem bölümü genelde ayrı ücretlendiriliyor.

Harem bölümünü kesinlikle atlamayın; çinili odaları ve dar geçitleriyle ana saraydan tamamen farklı bir his veriyor. Toplam bilet maliyeti yabancı ziyaretçi için harem dahil ortalama kırk-elli euro aralığında olabiliyor, o yüzden bütçenizi buna göre ayarlayın. Avlulardaki çınar gölgelerinde öğle sıcağını geçirmek bence en akıllıcası.

Öğleden Sonra: Kapalıçarşı ve Eminönü

Öğleden sonra adımlarımı Kapalıçarşı'ya atıyorum; altmış kadar sokağı ve binlerce dükkanıyla burası başlı başına bir labirent. İçeride pazarlık kültürü hâlâ canlı, ilk söylenen fiyatın genelde yarısına kadar inebiliyorsunuz. Ben alışveriş yapmasam bile kemerli geçitleri ve eski hanları görmek için mutlaka uğruyorum; çıkışı Nuruosmaniye Kapısı'ndan yapmak en kestirmesi.

Çarşıdan aşağı doğru yürüyünce Mısır Çarşısı ve Eminönü sahili sizi karşılıyor. Burada bir bardak çay, taze simit ve karşıdan geçen vapurların manzarası günü bitirmenin en güzel yolu. Yeni Camii'nin önündeki meydanda güvercinler, balıkçılar ve seyyar satıcılarla şehrin gerçek nabzını hissedebiliyorsunuz; akşamüstü ışığı sahili altın rengine boyuyor.

Ulaşım ve Pratik Bilgiler

Tarihi yarımadaya ulaşmanın en pratik yolu T1 tramvay hattı; Kabataş veya Bağcılar yönünden gelen bu hat Sultanahmet ve Eminönü duraklarında sizi tam merkeze bırakıyor. Ben her zaman bir İstanbulkart alıp içine bir miktar yükleme yapmayı öneriyorum; tek biniş birkaç lira tutuyor ve tüm gün boyunca tramvay, vapur, metro hepsinde geçerli oluyor.

Yanınıza mutlaka rahat ayakkabı, su ve şal veya hafif bir örtü alın; arnavut kaldırımları ayağı yoruyor ve camilere girerken örtünmeniz gerekiyor. Tuvalet için Sultanahmet Meydanı çevresindeki ücretli umumi tuvaletler temiz ve birkaç liraya kullanılabiliyor. Sıcak yaz aylarında öğle saatlerini kapalı mekanlarda geçirmek günü çok daha keyifli hale getiriyor.

Saat Saat Bir Günlük Rotam

Benim test ettiğim akış şöyle ilerliyor: sabah sekizde Sultanahmet Meydanı ve Mavi Camii, dokuzda Ayasofya, onda Yerebatan Sarnıcı. Bu sırayla gittiğimde her noktada kapı açılışına denk geliyor ve kalabalıktan önce davranmış oluyorum. Öğleye kadar meydanın etrafındaki dört büyük noktayı bitirmiş oluyorum, bu da bana akşama doğru rahat bir ritim bırakıyor.

Öğlen on bir buçuktan üçe kadar Topkapı Sarayı ve Harem, üçten beşe Kapalıçarşı, beşten sonra da Mısır Çarşısı ve Eminönü sahili. Bu plan yorucu ama dolu dolu geçen, gerçekten bir günde tarihi yarımadanın özünü hissettiren bir gün oldu benim için. Daha rahat bir tempo isterseniz Kapalıçarşı'yı ikinci güne bırakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular