Lizbon'a gittiğimde listemdeki ilk madde meşhur sarı tramvaydı ve doğrusunu söyleyeyim, Lizbon tramvay 28 hattını ezbere bilene kadar iki tam gün harcadım. Bu hat sadece bir ulaşım aracı değil; Graça'dan Estrela'ya, şehrin en dik yokuşlarından ve dar Alfama sokaklarından geçen, gıcırdaya inleye ilerleyen tarihi bir 'Remodelado' tramvayı. Ama romantik tarafı kadar pratik bir yüzü de var: yanlış saatte binerseniz bir saatinizi kuyrukta, yanlış durakta inerseniz manzaranın yarısını kaçırarak geçirirsiniz. Bu yazıda ezbere öğrendiğim bilet, durak, saat ve cep koruma taktiklerini tek tek paylaşıyorum.
Portekiz vizeni hazırla
Lizbon planın varsa vize başvurusu, belgeler ve randevu adımları rehberimizde.
28 Hattı Tam Olarak Nereyi Geziyor?
İlk binişimde hattın bir baştan bir başa Martim Moniz ile Campo de Ourique arasında işlediğini gördüm; arada Graça, Alfama, Baixa, Chiado ve Estrela gibi şehrin en ikonik semtlerini bağlıyor. Yani 28, aslında ucuz bir şehir turu gibi: tek bir hat üzerinde Lizbon'un yokuşlu kalbini neredeyse baştan sona geçiyorsunuz.
Kullandığı araç da işin yarısı: 1930'lardan kalma tasarıma sahip ahşap döşemeli sarı 'Remodelado' vagonlar, modern tramvaylara hiç benzemiyor. Dar virajlarda duvarlara santimlerle yaklaşıyor, dik rampalarda zorlanarak çıkıyor. Tüm güzergâh tek yönde yaklaşık 40 dakika sürüyor ama duraklarda ve trafikte bu süre rahatça uzayabiliyor; ben akşamüstü bir saate yakın yol gittiğim oldu.
Sağ pencere kenarına oturmaya çalışın; Alfama yönünde manzaranın ve fotoğraf karelerinin çoğu o taraftan açılıyor.
Bilet: Kaç Euro, Nereden ve Nasıl Alınır
Bilet konusunda iki seçenek denedim. Tramvaya bindikten sonra şoförden aldığım tek biniş bileti 3 euroydu; pahalı ama acele edenler için pratik. İkinci gün şarjlı Viva Viagem kartını kullandım: 0,50 euroya kartı alıp içine bakiye yükledim, bu kartla tek biniş 1,80 euro civarına düştü, üstelik metro ve diğer tramvaylarda da geçti.
Çok bineceğim günü ise 24 saatlik sınırsız bilete ayırdım; yaklaşık 7 euroya tramvay, metro, otobüs ve funicular'ları sınırsız kullandım, bu da günde üç-dört binişte kendini hemen çıkardı. Viva Viagem kartını metro istasyonlarındaki sarı makinelerden aldım; nakit ve kartla yükleme yapabiliyorsunuz. Tek binişi şoförden almak en pahalı yol, bunu sadece çaresiz kaldığımda kullandım.
Bir günde 3'ten fazla bineceksiniz 24 saatlik bileti alın; tek tek biniş ödemek hem pahalı hem de bozuk para derdi yaratıyor.
Nereden Binmeli: Kalabalığı Yenen Başlangıç
Hattın en büyük tuzağı kalabalık ve bunu ilk gün acı çekerek öğrendim. Tramvayın Martim Moniz başlangıç durağında öğleden sonra kuyruk neredeyse yarım saati buluyordu, çünkü herkes baştan oturarak binmek istiyor. Ayakta, sıkış tıkış yolculuk hem manzarayı hem keyfi kaçırıyor.
İkinci gün taktiğimi değiştirdim: hattın diğer ucundaki Campo de Ourique tarafından, sakin bir durakta bindim ve bomboş vagonda istediğim pencereye oturdum. Yokuş aşağı Estrela ve Chiado boyunca tüm manzarayı oturarak izledim. Eğer mutlaka klasik yönden, Graça-Alfama hattından gitmek istiyorsanız sabahın erken saatinde, kalabalık çökmeden binin.
Başlangıç durağında oturmak için savaşmak yerine ters uçtan veya ara duraktan binin; çoğu zaman boş vagona denk geliyorsunuz.
Hangi Duraklarda İnmeli
28, üzerinden geçtiği için inilmeye değer birkaç noktayı kendiniz seçmelisiniz. Ben üç durakta indim. Graça (Miradouro) civarında inip şehri tepeden gören seyir terasında durdum; tramvayla gelip burada bir kahve içmek hattın en iyi anlarından biriydi. Sonra Alfama'nın dar sokaklarında yürümek için Sé (Katedral) yakınında indim.
Üçüncü inişim Estrela oldu; buradaki büyük bazilika ve hemen karşısındaki park, kalabalıktan uzak rahat bir mola noktası. Eğer çarşı-pazar isterseniz Baixa-Chiado tarafında inip yürüyerek alışveriş caddelerine geçebilirsiniz. Benim önerim: tramvayı baştan sona tek seferde bitirmek yerine bu üç-dört durakta inip yürüyüp tekrar binmek; aynı biletle (sınırsızsa) hattı çok daha doyurucu yaşıyorsunuz.
Graça seyir terasında inip bir bica (espresso) için; tepe manzarası ve tramvayın oradan geçişi, gezinin en güzel 20 dakikasıydı.
Ne Zaman Binmeli: Saat ve Yoğunluk
Saat seçimi bu hatta her şeyi değiştiriyor. İki günün ardından net şunu söyleyebilirim: sabah 8-9 arası ve akşam 19'dan sonra tramvay görece sakin oluyor, gündüz 11-17 arası ise turist yoğunluğu zirvede. Öğleden sonra denediğimde vagon ayakta dolu, manzara ise insan başlarının arasından kalmıştı.
Tramvay yaklaşık sabah 6 civarından gece geç saate kadar işliyor ve seferler birkaç dakikada bir geliyor; yani bir tramvayı kaçırmak dert değil. Hafta sonu ve resmi tatillerde kalabalık daha da artıyor. Benim altın saatim sabah erken oldu: hem ışık fotoğraf için yumuşaktı hem de vagonda nefes alacak yer vardı. Mümkünse 28'i gezinizin ilk işi yapın.
Gündüz binmek zorundaysanız tek yönü baştan sona gitmek yerine sakin bir ara duraktan binip birkaç durak gidin; kalabalık baş duraklarda yoğunlaşıyor.
Cep ve Yankesici: Bilmeniz Gereken
Bu hattın gölgeli bir yüzü de var ve dürüst olmak lazım: 28, Lizbon'da yankesicilik açısından en riskli ulaşım hattı olarak biliniyor. Kalabalık, ayakta seyahat ve turist yoğunluğu bunu kolaylaştırıyor. İlk gün önceden uyarıldığım için telefonumu ve cüzdanımı önden, fermuarlı bir cebe koydum; arka cep cüzdanını burada asla taşımadım.
Özellikle tramvay dolarken ve kapı kapanmadan hemen önceki itiş kakışta dikkatli oldum; en sık olaylar o anda yaşanıyor. Sırt çantasını öne aldım, manzaraya dalıp telefonu pencere kenarında bırakmadım. Bunun dışında hat tamamen keyifliydi; tedbiri elden bırakmazsanız korkacak bir şey yok, sadece değerli eşyanızı göz önünde tutmayın.
Telefonu pencereden çekim yaparken iki elle tutun; açık pencereden hızlı kapkaç, bu hatta en sık duyduğum şikâyetti.
Lizbon rehberi
Lizbon gezi rehberine göz atıp rotanı tamamla.
🗺️ Lizbon gezilecek yerler →Sık Sorulan Sorular
Lizbon tramvay 28 bileti kaç euro?
Şoförden alınan tek biniş 3 euro. Viva Viagem kartı kullanırsanız biniş 1,80 euro civarına düşüyor; günde çok binecekseniz yaklaşık 7 euroluk 24 saatlik sınırsız bilet en mantıklısı.
28 tramvayına nereden binmek en iyisi?
Klasik başlangıç Martim Moniz'dir ama orada kalabalık ve kuyruk çok olur. Oturarak rahat gitmek için ters uçtan, Campo de Ourique tarafından ya da sakin bir ara duraktan binmek daha akıllıca.
28 hattı tamamı ne kadar sürer?
Tek yön baştan sona yaklaşık 40 dakika, ama trafik ve durak yoğunluğunda bir saate kadar uzayabiliyor. Aralarda inip gezerseniz toplam süre tabii ki artar.
Tramvay kaçta başlayıp kaçta bitiyor?
Yaklaşık sabah 6 civarından gece geç saatlere kadar işliyor ve seferler birkaç dakikada bir geliyor. En sakin saatler sabah erken ve akşam 19 sonrası.
Hangi duraklarda inmeye değer?
Graça seyir terası, Alfama için Sé (Katedral), Estrela Bazilikası ve alışveriş için Baixa-Chiado öne çıkan iniş noktaları. Tek seferde bitirmek yerine birkaç durakta inip yürümek hattı daha iyi yaşatıyor.
28 tramvayında yankesicilik riski var mı?
Evet, bu hat Lizbon'da yankesicilik açısından en riskli olarak bilinir. Telefon ve cüzdanı önde fermuarlı cepte tutun, kalabalık biniş anında dikkatli olun; tedbir alınca sorun yaşamazsınız.