Çorum: Hititlerin başkenti, leblebinin yurdu
Çorum, Anadolu'nun ilk büyük medeniyetinin başkentidir. MÖ 1650-1200 arası Hitit İmparatorluğu'nun merkezi Hattuşa (Boğazkale), 1986'dan beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir. Tahta kente bakan tepelerdeki Aslanlı Kapı, Sfenksli Kapı ve büyük tapınak kalıntıları Hitit mimarisinin zirvesini gösterir. Yazılıkaya açık hava tapınağı kayaya işlenmiş 60'tan fazla tanrı kabartmasıyla Anadolu'nun en zengin Hitit rölyef merkezidir.
Alacahöyük 6000 yıllık höyük, Hitit öncesi Hatti yerleşimi olarak Tunç Çağı buluntularıyla zengindir. Şapinuva (Ortaköy) Hitit ikinci başkenti olarak son yıllarda kazılarda 4000 çivi yazılı tablet ortaya çıkarıldı. İskilip ilçesi Osmanlı dönemi taş evleri ve Hitit kale kalıntılarıyla farklı bir tarihi katman sunar. Yöre mutfağında Çorum leblebisi (Türkiye'nin lider üreticisi), Çorum mantısı, baklava, helva çeşitleri ve İskilip dolması öne çıkar.
Çorum'ya ulaşım
Konaklama bölgeleri
Modern şehir merkezi 3-4 yıldızlı oteller ve apart konaklamalar. Hitit kalıntıları ve müzeye yakın. Aile dostu, restoran erişimi kolay.
Hattuşa ve Yazılıkaya yakını köy pansiyonları. Kalan turistlerin baz noktası, sade ama otantik. Akşam yıldız izlemesi için ideal.
Tarihi Osmanlı evlerinde butik konaklama. Otantik atmosfer, taş ev yapıları, doğa içinde.
Alacahöyük yakını ekonomik konaklama. İlçe küçük ama temiz, ulaşım için pratik.
Ziyaret zamanı
Çorum'nın 6 yüzü
MÖ 1650-1200 arası Hitit İmparatorluğu başkenti. Aslanlı Kapı, Sfenksli Kapı, Büyük Tapınak ve yer altı tüneli (Yerkapı) ana noktaları. UNESCO Dünya Mirası 1986'dan beri.
Hattuşa'ya 2 km, kayalara işlenmiş 60+ Hitit tanrı kabartması. Anadolu'nun en zengin Hitit rölyef merkezi, sanat tarihi açısından paha biçilmez.
Hitit öncesi Hatti yerleşimi. Tunç Çağı eşyaları, kraliyet mezarları ve giriş kapısı kabartmaları. Müzesi de zengin koleksiyon.
İskilip Kalesi ve geleneksel Osmanlı taş evleriyle korunmuş kasaba. Bisküvi atölyeleri ve dolma kültürü için meşhur.
Ortaköy ilçesinde Hitit ikinci başkenti, 4000+ çivi yazılı tablet bulundu. Hala aktif kazı sahası, ziyaret edilebilir.
Türkiye'nin lider leblebi üreticisi. Geleneksel kavurma yöntemiyle, mavi, sarı, çikolatalı çeşitleri. Atölye gezileri yapılır.
📷 Wikimedia Commons (CC BY-SA). © ilgili fotoğrafçılar.
Çorum içinde nasıl gezersin
Mutlaka görülmesi gerekenler
Günübirlik çıkışlar
Leblebi, mantı ve İskilip dolması sofrası
Çorum mutfağı, Anadolu klasiği ile zengin hamur işleri. Çorum leblebisi Türkiye'nin lider üretim merkezi olarak 200 yıllık geleneği ile bilinir; çiğnenmiş leblebi (sarı, beyaz), pülverize tip ve şekerli çeşitleri çay yanı klasiği. Çorum mantısı ince hamur ve yoğurtla, geleneksel düğün yemeği. İskilip dolması kuzu eti, pirinç ve baharatlarla kuzu işkembesi içinde pişirilen yöre klasiği, sadece kuzu olmadığında pilav versiyonu yapılır.
Yöre helva çeşitleri (un helvası, susam helvası), kömeç tatlısı (sıcak şerbet ve un karışımı) ve baklava da yöre meşhuru. Çorum kıymalı pidesi taş fırında pişer, ince hamur ve bol baharatlı kıyma. Kahvaltıda yöre peyniri (akkaraman koyun peyniri) ve evde yapılan tahin pekmez klasik. Doğu Karadeniz etkisi az, daha çok İç Anadolu mutfağı ile bütünleşmiş.
Nerede ne yenir
Çorum geceleri
Çorum'dan ev hediyesi
Bilmeden gidilmez
Çorum'yı üç günde keşfetmek
1. Gün — Hattuşa
UNESCO- 08:00Boğazkale'ye hareket (1 saat)
- 09:00Hattuşa antik kent gezisi (4-5 saat)
- 13:30Boğazkale köy lokantası öğle
- 15:00Yazılıkaya açık hava tapınağı (1.5 saat)
- 17:00Boğazkale köy yürüyüşü ve dinlenme
- 19:30Çorum dönüş, akşam yemeği (Çorum Sofrası)
2. Gün — Alacahöyük & Merkez
HÖYÜK- 09:00Alacahöyük'e hareket (45 dakika)
- 10:00Höyük ve müze gezisi (2 saat)
- 12:30Alaca köy öğle yemeği
- 14:00Çorum Müzesi (Hitit koleksiyonu)
- 16:00Çorum saat kulesi ve çarşı
- 17:30Leblebi atölyesi ziyareti
- 19:00Akşam yemeği (Çorum mantısı)
3. Gün — İskilip & Şapinuva
KÖY- 09:00İskilip'e hareket (1 saat)
- 10:00İskilip Kalesi ve taş evler (2.5 saat)
- 13:00İskilip Konağı dolma yemek
- 15:00Şapinuva (Ortaköy) ziyareti (1.5 saat)
- 17:00Çorum'a dönüş
- 19:00Veda akşam yemeği, alışveriş
Sık Sorulan Sorular
Çorum'a kaç günde gidilir?+
2-3 gün ideal. 1 gün Hattuşa-Yazılıkaya, 1 gün Alacahöyük ve Çorum Müzesi, 1 gün İskilip ve Şapinuva. Daha kısa gezi mümkün ama Hattuşa için 4-5 saat ayırmak şart, sıkıştırmamak iyi olur.
Hattuşa ne zaman gidilir?+
Nisan-Haziran ve Eylül-Ekim ideal. Yaz ortası 35°C+ ve gölge yok, antik kent 4-5 saat yürüyüş gerektirir. Bahar ve sonbahar hem ısı hem ışık için en uygun. Kış aylarında açık ama yağışlı.
Hattuşa ne kadar büyük?+
Antik kent yaklaşık 1.8 km² alanı kaplar. Aslanlı Kapı, Sfenksli Kapı, Büyük Tapınak, Yerkapı tüneli ve Kraliyet kapısı arası araç kullanılır (rota işaretlenir). Yürüyüş 4-5 saat, dinlenme molasıyla.
Çorum leblebisi gerçek mi?+
Çorum Türkiye'nin lider leblebi üretim merkezi (200 yıllık gelenek). Otantik için Çorum veya Mevlana markalı tercih edin. Marka olmayan ucuzlar başka illerden gelir. Atölye gezisi yapılabilir.
Ankara'dan günübirlik Çorum?+
Mümkün ama sıkışık. Ankara-Çorum 3 saat, gidiş-dönüş 6 saat. Sabah 06:00'da çıkıp Hattuşa'yı görüp gece 22:00'de dönüş yapılır. Tam deneyim için 2 günlük öneriyoruz.
Çorum mantısı Kayseri ile aynı mı?+
Hayır, Çorum mantısı daha büyük ve ince hamurlu, Kayseri mantısı küçük ve kalın hamurlu. Çorum mantısı yoğurt ve tereyağı ile, geleneksel düğün yemeği. İskilip dolması ile birlikte yöre mutfağının bayrak yemekleri.