Gümüşhane: Karadeniz'in dağ il'i
Gümüşhane, Doğu Karadeniz'in dağ ve doğa zengini il'i. Trabzon-Erzurum hattı üzerinde geçiş noktası, Zigana Dağı'nın güney yamacında yer alır. Tarihi gümüş madenciliği ile ünlü, ismini buradan alır. Bizans, Rum ve Türk dönemlerinde önemli bir maden merkezi olmuş.
Karaca Mağarası Türkiye'nin sarkıt-dikit oluşumu zengin mağaralarından, 105 m uzunluğunda turistik ziyarete açık, ışıklandırılmış koridorları renkli görünüm sunar. Tomara Şelalesi 7 göze çıkışlı dağ doğası ile (sınır olarak Şiran ilçesinde) yaz aylarında en güzel debisi vardır. Çevresinde piknik alanları ve doğa yürüyüşü rotaları açıktır.
Süleymaniye Mahallesi eski Gümüşhane'nin tarihi merkezi, Rum ve Ermeni mimari izleri taşır. 1939 depremi ve sonraki nüfus değişimleri ile büyük ölçüde terk edilmiş, restore çalışmaları sürüyor. Krom Vadisi 12 Bizans kilise kalıntısı ile manevi tarih, doğa içinde sade bir trekking rotası. Pelitli Yaylası ve Kazıkbeli Yaylası Karadeniz yaylacılığının canlı örnekleri. Yöre mutfağında pestil-köme (üzüm pekmezi ve ceviz tatlısı), kuymak, alabalık, tirit yemekleri ve Gümüşhane bal klasiktir.
Gümüşhane'ya ulaşım
Konaklama bölgeleri
Şehir merkezi 2-3 yıldızlı oteller, Karaca Mağarası ve müzeye yakın. Yaz aylarında sade, kış aylarında kayak için yer olabilir.
Tomara Şelalesi yakını ilçe konaklamaları. İç bölge köy yaşamı, sade pansiyonlar.
Yayla pansiyonları, yaz aylarında doğa kaçamağı için. Kemençe akşamları, geleneksel atmosfer.
Eski Gümüşhane tarihi mahallede restore edilmiş butik pansiyon. Otantik, az turist.
Ziyaret zamanı
Gümüşhane'nın 6 yüzü
105 m uzunluğunda turistik mağara, ışıklandırılmış sarkıt-dikit oluşumları renkli görünüm. Sıcaklık sabit 10-12°C.
Şiran ilçesinde, dağ kayalardan 7 ayrı gözeden çıkan şelale. Doğa içinde, yaz aylarında zirve, piknik alanları.
Tarihi merkez, 19. yy Rum ve Ermeni mimarisi. Restore çalışmaları sürüyor, otantik dış mimari atmosfer.
Olucak köyü yakını vadi içinde 12 Bizans kilise kalıntısı. Trekking ve manevi rota, doğa zengin.
Karadeniz yaylacılığının canlı örneği. Yaz aylarında kemençe, çadır kültürü, geleneksel şenlikler.
2032m rakım, Trabzon-Gümüşhane geçişi. Manzaralı durak ve kayak için küçük merkez, yaz aylarında doğa.
📷 Wikimedia Commons (CC BY-SA). © ilgili fotoğrafçılar.
Gümüşhane içinde nasıl gezersin
Mutlaka görülmesi gerekenler
Günübirlik çıkışlar
Pestil-köme, kuymak ve alabalık sofrası
Gümüşhane mutfağı, Doğu Karadeniz dağ mutfağı klasiği. Pestil ve köme şehrin gastronomik kimliği: üzüm pekmezi ipte cevize katılarak kurutulan tatlı, Türkiye marka ihraç ürünü. Kuymak mısır unu, peynir ve tereyağı karışımı, kahvaltı klasiği. Alabalık dağ derelerinden taze, ızgara veya tava servis.
Tirit yemekleri et suyu ve ekmek karışımı, geleneksel düğün yemeği. Yöre balları dağ köylerinde yüksek kalite, çiçek balı ve orman balı yaygın. Karalahana sarması, mısır ekmeği ve siron (yöre mantısı) klasik. Tatlılarda cevizli sucuk (köme), pestil çeşitleri ve peynir helvası öne çıkar. Yöre çayı yetiştirilmez ama dağ otları (kekik, papatya) toplanır ve şifalı çay yapılır. Kahvaltıda taze tereyağı, peynir, bal ve pekmez klasik.
Nerede ne yenir
Gümüşhane geceleri
Gümüşhane'dan ev hediyesi
Bilmeden gidilmez
Gümüşhane'yı üç günde keşfetmek
1. Gün — Mağara & Merkez
MAĞARA- 09:00Karaca Mağarası na hareket (30 dk)
- 10:00Mağara turu ve fotoğraf (1.5 saat)
- 12:30Yöre lokantasında öğle yemeği
- 14:00Süleymaniye eski mahalle gezisi
- 16:00Gümüşhane Müzesi ve kale
- 18:00Şehir merkez yürüyüşü
- 19:30Gümüşhane Sofrası akşam yemeği
2. Gün — Tomara & Şiran
ŞELALE- 08:30Şiran a hareket (1.5 saat)
- 10:00Tomara Şelalesi yürüyüşü (2 saat)
- 12:30Alabalık çiftliğinde öğle yemeği
- 14:30Şiran ilçe kasaba gezisi
- 16:30Köy yolu dönüş manzara durağı
- 18:30Gümüşhane dönüş, akşam yemeği
3. Gün — Yayla & Krom
YAYLA- 09:00Pelitli Yaylası na hareket (1.5 saat)
- 10:30Yayla gezisi ve doğa yürüyüşü
- 12:30Pelitli Yayla Sofrası öğle
- 15:00Krom Vadisi kısa rota (kilise kalıntıları)
- 17:00Pestil-köme atölye ziyareti
- 19:00Veda akşam yemeği
Sık Sorulan Sorular
Gümüşhane ye kaç günde gidilir?+
2-3 gün ideal. 1 gün merkez (Karaca Mağarası, Süleymaniye, müze), 1 gün Tomara Şelalesi ve Şiran, 1 gün yaylalar ve Krom Vadisi. Bayburt ile birleştirilirse 4-5 gün. Trabzon eklenirse 5-6 gün doğu rotası.
Karaca Mağarası içeride ne kadar zaman?+
1 saat yeterli. 105m uzunluğunda turistik koridor, ışıklandırılmış. Sıcaklık sabit 10-12°C, yaz aylarında ceket alın. Kayalıklar nemli, kaymaz ayakkabı şart. Müzekart geçerli.
Tomara Şelalesi nerede?+
Şiran ilçesinde, Gümüşhane merkezine 80 km, 1.5 saat sürüş. 7 göze çıkışlı dağ şelalesi, yaz aylarında zirve. Yürüyüş 20-30 dakika, piknik alanları ve doğa yürüyüşü rotaları açık.
Pestil ve köme farkı nedir?+
İkisi de yöre üzüm pekmezi ürünleri. Pestil daha ince tabaka, köme ise ipte dizilmiş cevizler pekmeze batırılmış tatlı sucuk şeklinde. İkisi de Türkiye markası, vakum paket halinde yolculuk için ideal hediyelik. 1 kg 300-500₺.
Krom Vadisi gezilebilir mi?+
Evet, doğa trekking ile 12 Bizans kilise kalıntısı görülür. 4-5 saatlik yürüyüş, rehberli daha verimli. Yaz aylarında ideal, kış zor. Olucak köyü başlangıç noktası, sağlam ayakkabı ve su şart.
Gümüşhane Trabzon arası ne kadar?+
110 km, 2 saat sürüş, Zigana geçişi üzerinden. Manzaralı yol, kış aylarında kar nedeniyle zorlu olabilir. Trabzon-Gümüşhane günübirlik mümkün, ama Karaca Mağarası + Tomara için 2 gün önerilir.