Vietnam'da Ne Yenir? Sokak Lezzetleri Rehberi

Vietnam'a üç haftalığına gittiğimde planımın yarısı tapınaklar ve plajlardı, ama dönüşte aklımda kalan asıl şey yemeklerdi. Sokak köşelerindeki minik plastik tabureler, kaynayan et suyu tencereleri ve buz gibi kahve... Vietnam'da ne yenir sorusunun cevabı o kadar zengin ki, her öğünü bir sonrakini merak ederek bitirdim. Hanoi'den Ho Chi Minh'e kadar sokak sokak yemek yedim, fiyatları not ettim ve hangi lezzetin nerede daha iyi olduğunu öğrendim. Bu yazıda kaçırmamanız gereken yemekleri, gerçek fiyatlarıyla ve nerede yenmesi gerektiğiyle paylaşıyorum; Vietnam mutfağı sandığınızdan çok daha derin.

Pho: Vietnam'ın Ruhu Olan Çorba

Vietnam denince akla ilk gelen yemek pho (fö diye okunuyor) ve bu üne fazlasıyla layık. İnce pirinç eriştesi, saatlerce kaynamış berrak et suyu ve üzerine taze nane, fesleğen, kişniş, limon ve acı biber... Hanoi'de bir sokak tezgahında yediğim pho bo (dana etli) sadece 40.000 dong, yani yaklaşık 1,5 euroydu ve hayatımda içtiğim en lezzetli çorbalardan biriydi.

Kuzeyde pho daha sade ve et suyu odaklı; güneyde (pho Saigon) ise yanına gelen yeşillik ve sos tabağı çok daha bol. Sabah kahvaltısı olarak yemek en otantik hali; yerliler güne pho ile başlıyor. Tavuklu versiyonu pho ga da daha hafif isteyenler için ideal. İpucu: en kalabalık ve en sade görünen tezgahları seçin, çünkü hızlı devir taze et suyu demek.

Banh Mi: Dünyanın En İyi Sandviçi

Fransız sömürge döneminden kalma baget, Vietnam ellerinde bambaşka bir şeye dönüşmüş: banh mi. Çıtır çıtır, içi hafif baget; içinde pate, çeşitli etler, turşulanmış havuç-turp, taze salatalık, kişniş ve acı sos. Hoi An'da yediğim banh mi 25.000 dong (yaklaşık 1 euro)ydu ve tek başına bir öğün doyuruyordu.

Banh mi'nin onlarca çeşidi var: banh mi thit (karışık et), banh mi xiu mai (köfteli) ve vejetaryenler için yumurtalı veya tofulu versiyonlar. Hoi An özellikle banh mi'siyle meşhur, bazı tezgahların önünde kuyruk oluyor. Acı sevmiyorsanız 'no chili' demeyi unutmayın, çünkü standart hali oldukça acı olabiliyor. Otobüs yolculukları ve uzun gün gezileri için mükemmel, taşınabilir bir lezzet.

Bun Cha ve Diğer Erişte Lezzetleri

Hanoi'ye gidip de bun cha yememek olmaz; mangalda ızgara domuz köftesi ve dilimlenmiş et, tatlı-ekşi bir balık sosu banyosunda, yanında pirinç eriştesi ve bir dağ taze yeşillikle geliyor. Eti soslu sıvıya batırıp erişteyle yiyorsunuz. Hanoi'de bir lokantada bun cha 50.000 dong (yaklaşık 2 euro)ydu ve tabağı sıyırdım.

Vietnam erişte dünyası bununla sınırlı değil: Hue'nin baharatlı ve acılı bun bo Hue çorbası, kuru erişte tabağı bun thit nuong (ızgara etli) ve güneyin tatlı-baharatlı hu tieu'su da mutlaka denenmeli. Her bölgenin kendi imza eriştesi var ve fiyatlar genelde 30.000-60.000 dong (1-2,5 euro) bandında. Bir şehre gittiğinizde 'buranın yöresel eriştesi ne' diye sormak en lezzetli keşiflere kapı açıyor.

Vietnam Kahvesi ve Serinletici İçecekler

Vietnam, Brezilya'dan sonra dünyanın en büyük ikinci kahve üreticisi ve bunu içtiğiniz an anlıyorsunuz. Klasik ca phe sua da (buzlu sütlü kahve), koyu robusta kahvenin yoğunlaşmış sütle buluştuğu, inanılmaz güçlü ve tatlı bir içecek. Sokakta 15.000-25.000 dong (yaklaşık 1 euro)ya içilebiliyor ve sıcakta hayata döndürüyor.

Mutlaka denenmesi gereken bir başka şey egg coffee (ca phe trung); çırpılmış yumurta sarısı ve yoğunlaştırılmış sütten yapılan, neredeyse tatlı gibi kremamsı bir kahve, Hanoi'nin icadı. Sıcaktan bunaldığınızda ise taze hindistan cevizi suyu, şeker kamışı suyu (nuoc mia) ve rengarenk meyveli che tatlı-içecekleri var. Kahve dükkanları aynı zamanda gün ortası sıcağından kaçmak için harika molalar; ben her öğleden sonrayı bir egg coffee ile geçirdim.

Deniz Ürünleri, Tatlılar ve Bölgesel Lezzetler

Uzun bir kıyı şeridi olan Vietnam'da deniz ürünleri çok taze ve hesaplı. Sahil kasabalarında, özellikle Nha Trang ve Da Nang'da, akşam pazarlarında karides, kalamar ve istiridyeyi gözünüzün önünde ızgaraya atıyorlar; bir tabak ızgara karides 80.000-120.000 dong (3-5 euro) civarı. Yerel halkın gittiği yerleri seçerseniz hem ucuz hem taze oluyor.

Tatlı tarafında che öne çıkıyor: fasulye, jöle, hindistan cevizi sütü ve meyvelerin bardakta katmanlandığı serinletici bir tatlı, 15.000 dong civarı. Güneyde banh xeo (çıtır pirinç krebi), Hue'de saray mutfağından küçük buğulama hamur işleri, kuzeyde ise cha ca (zerdeçallı balık tavası) bölgesel imza lezzetler. Vietnam'da yemek bir bölgeden diğerine o kadar değişiyor ki, ülkeyi baştan sona gezerseniz aynı yemeği iki kez yemek istemezsiniz.

Sokak Yemeği Yerken Pratik Bilgiler

Sokak yemeği Vietnam deneyiminin kalbi ama birkaç pratik kural işi kolaylaştırıyor. Birincisi: kalabalık ve devirli tezgahları seçin; çok müşterisi olan yer hem taze hem güvenli demek. Ben üç hafta neredeyse sadece sokakta yedim ve hiç sorun yaşamadım, çünkü hep dolu tezgahları tercih ettim. Plastik taburelere oturmaktan çekinmeyin, en iyi yemekler oralarda.

İkincisi, çoğu yer sadece nakit çalışıyor; yanınızda bol küçük banknot dong bulundurun. Fiyatlar zaten çok düşük (bir öğün genelde 1-2,5 euro) ama bazı turistik noktalarda 'turist fiyatı' verilebiliyor; mümkünse fiyatı sipariş öncesi sorun. Üçüncüsü, içme suyu için şişe su tercih edin ve buza dikkat edin; gerçi büyük şehirlerde kafe buzları genelde güvenli. Acı seviyesini ayarlamak için birkaç kelime Vietnamca ('it cay' = az acı) öğrenmek hem işe yarıyor hem tezgahtarı güldürüyor.

Sık Sorulan Sorular